11. Sınıf Felsefe Soruları ve Çözümleri
Aşağıda 11. sınıf Felsefe dersi için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 16 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.
Bu yazılıyı uygulamada çöz →Sorular ve Çözümleri
Soru 1
Soru: 1. Orta Çağ’da insan büyük bir organizmanın bir organı iken Rönesans Dönemi’nde ağırlık merkezi kendinde olan küçük bir dünya, kendine özgü bir birey olmuştur. Rönesans Dönemi insan anlayışında meydana gelen bu değişimde Orta Çağ kültürel atmosferinin etkisi söz konusudur. Bu açıklamadan yola çıkarak Orta Çağ düşüncesinin Rönesans Dönemi yeni insan anlayışına olan etkisini açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Orta Çağ'da insan büyük bir organizmanın (kilise/toplum/kozmik düzenin) bir parçası/organı iken, Rönesans'ta ağırlık merkezi kendinde olan, özgün bir birey hâline gelmiştir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 2
Soru: 2. Skolastik düşünce, Hristiyanlığın öğretilerini akılla anlaşılır kılma çabasının sonucunda ortaya çıkmıştır. Felsefi açıklamalar dinsel kabullere uygun yapılmıştır. Akıl-inanç probleminde aklın yetersizliği vurgulanmış, bu eksikliğin inançla tamamlanabileceği düşünülmüştür. Aklın yetersizliğinin yanında bireyin de yetersiz olduğu düşünüldüğünden kiliseye tam bağlılığın esas alınması gerektiği savunulmuştur. Yönetim, ekonomi ve hukuk gibi alanlarda da din tek belirleyici unsur olmuştur. Skolastik felsefeden sonra felsefe tarihinde Rönesans düşüncesi ortaya çıkmıştır. Rönesans ile başlayıp 17. yüzyılda pekişen düşünce sistemine ise modern düşünce adı verilmiştir. Modern düşüncede felsefe bilimi temel almış, akıl, tek kılavuz hâline gel- miştir. Birey ve bireyin düşüncesi tüm yönleriyle öne çıkarılmıştır. İnanç ve akıl farklı iki alan olarak kabul edilmiş, birbirinden ayrı konumlandırılmıştır. Bu parçadan yola çıkarak skolastik düşünce ile modern düşünceyi maddeler hâlinde karşılaştırınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Skolastik düşünce (din/kilise merkezli, akıl inanca tabi, birey ve akıl yetersiz sayılır) ile modern düşünce (Rönesans'la başlayıp 17. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 3
Soru: 3. Hobbes’a göre insan her şeyden önce kendi varlığını ayakta tutmaya, koruyup sürdürmeye çalışır. Bu da insanı, doğa nimetlerinden elinden geldiğince çok yararlanmaya sürükler. Ama bu yüzden de herkes, ister istemez, birbirinin düşmanı olur ve herkesin herkese karşı savaş durumu başlar. Bu durumda insan insanın kurdudur. Bu parçayı Hobbes’un devlet ile ilgili görüşleri bağlamında açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Hobbes'a göre insan önce kendi varlığını korumaya çalışır; bu, herkesi doğa nimetlerinden olabildiğince yararlanmaya iter ve 'herkesin herkese karşı savaş …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 4
Soru: 4. Aydınlanma düşüncesi; dinin, geleneksel yapının ve onlara ait uygulamaların baskısından kurtularak in- sanın her alanda kendi aklının ışığında davranma ve sorun çözme kararlılığını anlatmaktadır. Özellikle kilisenin dinsel yaşam biçimini dayatan baskıcı ve tutucu uygulamaları, insanların düşünme ve davranış öz- gürlüğünü ellerinden aldığı gibi toplumsal ilerlemeye ve gelişmeye de ket vurmuştur. Aydınlanma tam da bu anlayışa karşı bilinçli bir başkaldırıdır. Bu parçadan yola çıkarak aydınlanma düşüncesinin ortaya çıkış nedenini açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Aydınlanma düşüncesi; dinin, geleneğin ve bunların baskıcı uygulamalarının (özellikle kilisenin baskıcı-tutucu dayatmalarının) etkisinden kurtulup insanın …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 5
Soru: 5. Kant’a göre bilginin oluşumunda tek başına ne akıl ne deneyim yeterlidir. Bilgi için hem deneyime hem akla ihtiyaç vardır. İnsanın tüm bilgisi deneyimle başlar ama bu, bilgilerin tek kaynağının deneyim olduğu anlamı- na gelmez. Aklın formları olmadan deneyimin anlamlı hâle gelmesi mümkün değildir. Bu parçadan yola çıkarak Kant’ın bilgi konusundaki felsefi görüşünü açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Kant'a göre bilgi için tek başına ne akıl ne deneyim yeterlidir; bilgi deneyimle başlar ama kaynağı yalnızca deneyim değildir; aklın formları olmadan dene …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 6
Soru: 6. Hegel bütün varlıkların tek bir özden, bir yasa dâhilinde var olduğunu söyler. Hegel’in felsefesinde Tin, ilk başta kendiyle özdeş ve kendisi için varlıktır. Tin, bu aşamada kendini tanımamaktadır. Kendini tanıyabilme- si için kendi olmayanda kendini görmelidir. Kendi olmayan ise onun karşıtıdır. Tin’in karşıtı doğadır. Doğaya ve evren olmaya dönüşen Tin, burada kendini yitirmiştir. Yitirileni çekip koparmak yeni bir dönüşümü ge- rektirir. Amacı kendini tanımak olan Tin, doğayı yeni bir dönüşüme zorlar. Tin ve doğa uzlaşır. Sentezlenen yeni durum, Tin ve doğanın mükemmel uyumu olan insandır. İnsanlık tarihi, Tin’in kendini bulup tanımasının zeminidir. Bu parçada ifade edilen, varlığın oluş sürecini bir örnek üzerinden açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Hegel'e göre her şey tek bir özden (Tin/Geist) ve bir yasa dâhilinde var olur. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 7
Soru: 1. Bilimin asıl amacı nedensel açıklamalar yapmaktır. Bu düşünce skolastik anlayışa sert eleştiriler yönelten Bacon için de geçerlidir. Ancak Bacon sağlam bilginin kaynağının tümdengelim değil tümevarım olduğunu savunur. Bu kapsamda geçmişteki bilim ve felsefenin verimsizliğini uygun bir yöntemden yoksun olmaya bağlayan Bacon’a göre akıl, tek başına bırakıldığında tıpkı araçlarla desteklenmeyen el gibi güçsüzleşir. Bilgiye ulaşabilmek için yeni bir araç, yeni bir mantık, bir “novum organum” tasarlamak gerekir. Çünkü tüm- dengelimsel akıl yürütmelere dayalı mantık, bilimsel buluşlar için faydasızdır. Dolayısıyla tek seçenek tüme- varımdır. Bu parçadan yola çıkarak tümevarımın tümdengelimden daha önemli bir yöntem olarak görülme ne- denini örnek vererek açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Bacon, sağlam bilginin kaynağının tümdengelim değil TÜMEVARIM olduğunu savunur; skolastik akla ('novum organum' ile) yeni bir yöntem önerir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 8
Soru: 2. Benim yerime düşünen bir kitabım, vicdanımın yerini tutan bir din adamım, perhizim ile ilgilenerek sağlığım için karar veren bir doktorum oldu mu zahmete katlanmama hiç gerek kalmaz artık. Kant’ın bu eleştirisini aydınlanma düşüncesinin özellikleri ile ilişkilendirerek açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Kant'ın alaycı eleştirisi: 'Benim yerime düşünen kitap, vicdanım yerine din adamı, sağlığıma karar veren doktor olunca artık zahmete katlanmam gerekmez.' …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 9
Soru: 3. J. J. Rousseau “Toplum Sözleşmesi” adlı eserinde “İnsan özgür doğar oysa her yerde zincire vurulmuştur.” der. Devletin yasalarına itaat ederken aynı zamanda birlikte özgür yaşamanın olanağını sorgular. İnsanın özgürlüğü sorununun çözümünü Rousseau, bireyin kendini bütün haklarıyla toplumun tümüne bağlamasın- da bulur. Bütünün iyiliğini göz önünde bulunduran bir duyguyla ve siyasi bilinçle topluma bağlanan birey, kaybettiği doğal özgürlüğünün yerine yasal özgürlüğü koyabilecektir. Bu parçaya göre Rousseau için bireyin özgürlüğü nasıl sağlanabilir? Açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Rousseau, insanın özgür doğduğunu ama her yerde zincire vurulduğunu söyler ve özgürlük ile devlete itaatin nasıl bağdaşacağını sorar. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 10
Soru: 4. Felsefenin 20. yüzyıldaki gelişim seyrini izleyebilmek, onun başka çağlardaki gelişimini takip edebilmekle kıyaslandığında alabildiğine zor ve zahmetli bir iş olarak ifade edilebilir. 20. yüzyılda filozof sayısı oldukça fazla olduğundan felsefi akımları takip etmek güçleşmektedir. Bu dönem felsefesinin kavranabilmesi, içinde geliştiği sosyal ve politik koşulların düşünülmesi ile mümkündür. Buna göre 20. yüzyıl felsefesinde ön plana çıkan felsefi akımlardan varoluşçuluğu, yüzyılın sosyal ve politik koşulları ile ilişkilendirerek açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Parça, 20. yüzyıl felsefesinin içinde geliştiği sosyal-politik koşullarla anlaşılabileceğini söyler. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 11
Soru: 5. Felsefe tarihinde “Viyana Çevresi” olarak da adlandırılan mantıkçı pozitivistler, temelde bilimsel bilgilerin gözlemlenebilir olgu durumlarına dayanan basit mantıksal önermelerle kurulması gerektiği fikrinde birleşir- ler. Olgu durumlarını işaret etmeyen ifadelerin anlamsız olduğunu ileri sürerek deney ve gözlem alanının dı- şında kalan yani doğrulanması mümkün olmayan dilsel-mantıksal önermelerin anlamsız olduğunu belirtirler. Buna göre mantıkçı pozitivistlerin üzerinde durdukları felsefe problemini ve bu probleme yönelik çö- zümlerini açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Mantıkçı pozitivistler (Viyana Çevresi), bilimsel bilginin gözlemlenebilir olgulara dayanan mantıksal önermelerle kurulması gerektiğini; doğrulanamayan (d …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 12
Soru: 6. Thomas Kuhn’a göre bilim insanları bilimsel sorgulamalarının temeline ortaklaşa ortaya koydukları doğruluk ve gerçekliğin doğasına ilişkin varsayımlardan oluşan bir çerçeve yerleştirirler. Tarihsel süreç içinde ve bi- limsel gelişmelerle birlikte bu çerçeve değişmektedir. Örneğin Newton daha doğmadan önce maddesel var- lıkların özüne ilişkin bir dil kullanan Aristotelesçi ve skolastik açıklamalardan kurtulmak nihayet başarılmıştı. Bir taşın kendi doğası gereği evrenin merkezine yöneldiği görüşü artık bir açıklama değil sadece mantıksal bir kelime oyunu olarak görülmeye başlanmıştı ki bu gerçekten de bir ilerlemeydi. Duyumsal izlenimlerin hepsi renk, tat ve hatta ağırlık da dâhil artık evrenin maddesindeki temel parçacıkların boyutları, biçimleri, yerleri ve hareketleri olarak açıklanmaktaydı. Her şeyin temelindeki atomlara, bunların dışında kalan nitelik- ler yakıştırmak “hurafe” sayılıyor ve bilimin kapsamı dışında bırakılıyordu. Bu parçadaki eleştirilerin işaret ettiği kavramı açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Kuhn'a göre bilim insanları ortak varsayımlardan oluşan bir çerçeve içinde çalışır; bu çerçeve tarihsel süreçte değişir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 13
Soru: 2. Eğer beni aldatıyorsa öyleyse var olduğuma hiç kuşku yok, istediği kadar aldatsın beni, ben bir şey olduğu- mu düşündüğüm sürece bir şey olmamamı asla sağlayamayacaktır. Öyle ki her şeyi iyice düşünüp özenle inceledikten sonra “Ben’im, varım.” önermesini her ileri sürüşümde onun zorunlu olarak doğru olduğu sonu- cuna varmak ve bunun değişmez olduğunu kabul etmek gerekir. Bu metinden hareketle Descartes felsefesinin felsefe tarihinde bilinen adını yazarak filozofun bilgi konusundaki görüşleri bağlamında tartışınız.
Çözüm (önizleme)
1) Anla Metin Descartes'ın ünlü 'Ben'im, varım' (Cogito ergo sum – Düşünüyorum, öyleyse varım) argümanı. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 14
Soru: 1. İyiyi isteme, etkilerinden ve başardıklarından değil konan herhangi bir amaca ulaşmaya uygunluğundan da değil yalnızca isteme olarak yani kendi başına iyidir. Kant’ın bu argümanını ahlak görüşleri ile ilişkilendirerek açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Kant: 'İyiyi isteme; sonuçlarından, başarısından ya da bir amaca uygunluğundan değil, yalnızca isteme olarak kendi başına iyidir.' Soru: bu argümanı Kant' …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 15
Soru: 2. 18. yüzyıl-19. yüzyılın tarihsel seyrine bakıldığı zaman bilimin ilerleyişinin birçok alanda yeni çalışmalar getirdiği, bu durumun da bilimde uzmanlık alanları fikrini açığa çıkardığı ve daha önceleri doğa felsefesi altında toplanan bazı bilim alanlarının felsefeden ayrılıp bağımsız birer disipline dönüştüğü görülmektedir. Bilimdeki bu gelişmeler, filozofların bilgi üzerinde önemle durmalarına ve bilimi sorgulamalarına sebep ol- muştur. Bu yönelim, 20. yüzyılda felsefenin kuramsallaşmasıyla sonuçlanmıştır. Bu parçadan yola çıkarak 18. yüzyıl-19. yüzyıl felsefesinde ön plana çıkan bilimsel olana yönelişin 20. yüzyıl felsefesi üzerindeki etkisini açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Parça, 18-19. yüzyılda bilimin ilerlemesiyle uzmanlık alanlarının doğduğunu, doğa felsefesi altındaki bazı alanların felsefeden ayrılıp bağımsız disiplin …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 16
Soru: 3. “İnsan kendi kendini seçer.” dediğimizde her birimizin kendi kendini seçmesini anlıyoruz bundan. Ama insan kendi kendini seçerken bütün insanları da seçer. Sartre’ın bu görüşlerini varoluş problemi ile ilişkilendirerek açıklayınız.
Çözüm (önizleme)
Anla: Sartre: 'İnsan kendi kendini seçer' derken, insan kendini seçerken 'bütün insanları da seçer' der. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Tüm sınıf ve dersler → MEB Yazılı